Anasayfa / İşçi-Memur / İşçinin geçim formülü: Yemek kartıyla market alışverişi!

İşçinin geçim formülü: Yemek kartıyla market alışverişi!

Türkiye’de ekonomik kriz, özellikle dar gelirliler açısından can yakıcı boyutlara ulaştı. ‘Enflasyonla topyekûn mücadele’, kampanya ve piyasaya müdahaleler fiyat artışını dizginlemeye yetmiyor. Son olarak Ticaret Bakanlığı, 81 ilin valiliklerine yazı göndererek marketlerde denetim başlattı. Ancak dipçik zoruyla fiyat indiriminin kalıcı bir çözüm sunmadığı ve sunmayacağı ortada.

Mevsim koşulları da ekonomik krizle birleşince, çarşı pazarda Türkiye’nin hiç görmediği fiyatlar oluştu. Özellikle sebze grubunda geçen yıla göre yüzde 100’e varan fiyat artışları söz konusu. Örneğin ıspanağın kilo fiyatı pazarda 7, manavda 9 lira. Soğan pazarda 5, manavda 7 lira. Patates 5 liraya dayanmış durumda.

Türk İş’in ocak ayı açlık yoksulluk araştırmasına göre ortalama sebze fiyatı 7 lira. Benzer bir durum, diğer gıda maddeleri için de geçerli. Dört kişilik bir ailenin açlık sınırı 2 bin 9 TL’ye yükseldi.

Türkiye’de ücretlilerin gelir durumuna bakacak olursak; Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) verilerine göre kayıtlı çalışan 14.6 milyon işçiden 7.5 milyonu asgari ücretli. 9 milyon kayıt dışı işçinin geliri ise asgari ücretin de altında. Milyonlarca ailenin geliri, açlık sınırında. Özetle çalışanların çok büyük bölümü düşük ücretli ve geçim sıkıntısı çekiyor.

Yaşam koşullarının zorladığı dar gelirliler, geçinebilmek için çeşitli formüller üretiyor. Bu çözümlerden biri de yemek kartlarını market alışverişinde kullanmak. Bu uygulama giderek yaygınlaşıyor. Türkiye’de yemek kartı sayısı 3.5 milyon olarak tahmin ediliyor. Yüzbinlerce çalışan, öğlen yemeğini evinden getirdiği kumanya ya da simitle geçiştirip işyerinin verdiği yemek parasıyla mutfak alışverişini yapıyor.

İşverenler de işyerinde yemek çıkarmak yerine daha maliyetli olduğu için genellikle yemek parası ödemeyi tercih ediyor. Bu yemek bedelleri, aylık olarak yemek kartlarına yükleniyor. Ne kadar yemek ücreti ödeneceği işverenlerin inisiyatifine bırakılmış durumda. Dolayısıyla yemek ücretinin alt ve üst limiti yok. Ancak uygulamada ortalama 200 ile 400 TL arasında değişen yemek ücretleri söz konusu.

Bu alanda faaliyet gösteren firmalar, restoranların yanı sıra marketlerle de anlaşarak yemek kartlarının alışverişte kullanılmasını sağlıyor. Yemek kartları, yerel market zincirlerinin yanı sıra pek çok markette de geçerli. Bu kartlarla benzin satan istasyonlar bile söz konusu. Marketler, yemek paralarının genellikle ayın ilk haftası yattığını dikkate alarak fiyat ayarlaması da yapıyor. Bu dönemde fiyatlar bir miktar artırılıyor.

Pazarlama sektöründe çalışan Hasan Öcal, 13 yıldır yemek kartını market alışverişinde kullandığını anlatıyor. Evinin kira olduğunu ifade eden Hasan Öcal, “Geçinebilmek için başka çarem yok. Öğlen yemeklerini simit poğaça ile geçiştirmek sağlığımı olumsuz etkiliyor. Ancak buna mecburum. İşyerinin verdiği 320 lira yemek parası ile mutfak ihtiyaçlarımın bir bölümünü karşılıyorum. Ekonomik koşullar farklı olsaydı elbet de yemek parasını öğlen yemeğinde harcamayı tercih ederdim” diyor.

İşverenlerin yemek parasını nakit ödemek yerine kartlara yükleme nedeni ise vergi ve prim istisnası. İşçilere ödenen yemek ücretlerinin günlük 19 liraya kadar olan kısmı, vergiden istisna ediliyor. 26 iş günü üzerinden hesap edecek olursak aylık istisna tutarı 494 TL. Yani işveren, bu rakamı geçmemek şartıyla işçisine verdiği yemek parası için gelir vergisi ödemiyor.

Ayrıca yemek ücretinden SGK primi de kesilmiyor. Yemek parasının nakit olarak ödenmesi durumunda ise bu paranın yaklaşık yüzde 50’si kadarda vergi ve prim söz konusu. Dolayısıyla işverenler için nakit yardım yerine, yemek kartları aracılığıyla ödeme yapmak çok daha avantajlı.

Yemek kartlarının alışverişte kullanılması, vergi kaçağına da yol açıyor. Zira yemek için ödenen KDV ile market alışverişine ödenmesi gereken KDV oranları farklı. Bu nedenle Ticaret Bakanlığı, yemek kartlarının alışverişte kullanılmasını yasaklamak amacıyla geçen yıl girişimde bulundu.

Konu günlerce tartışıldı. Dar gelirliler imza kampanyaları düzenleyerek evlerini geçindirmelerine katkı yapan uygulamanın sürmesini istediler. Bakanlık da tepkiler üzerine bu girişimden vazgeçti.

Sonuç itibariyle yemek kartlarının market alışverişinde kullanılması, yaygın olan bir uygulama ve dar gelirli için önemli bir tasarruf kalemi. Vergi kaybına yol açması nedeniyle yasa dışı olmasına karşın göz yumuluyor. Kendi içinde bir sektöre de dönüşmüş durumda.

Çalışanların öğlen yemeği parasını temel ihtiyaçları için kullanması ise Türkiye’de ücretlilerin yaşam koşullarıyla ilgili çok net fikir veriyor. Karnını doyurmaktan vazgeçen işçiler, ay sonunu getirip, çoluğunun çocuğunun ihtiyacını karşılayabilmenin derdinde.

HALKIN BİRLİĞİ

Mayıs ayında en az 163 işçi yaşamını yitirdi..!

İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi (İSİG) tarafından mayıs ayına ait iş cinayetleri raporu yayınlandı. …

porno, hd porno, brazzers
sikiş sikiş izle
porno, porno izle bedava porno
milf porno, porno - travesti porno
porno - porno izle